{"id":46,"date":"2010-10-24T23:43:34","date_gmt":"2010-10-24T22:43:34","guid":{"rendered":"http:\/\/bielamowicz.info\/blog\/index.php\/2010\/rozne-implikacje-istnienia-boga\/"},"modified":"2018-07-04T20:56:24","modified_gmt":"2018-07-04T19:56:24","slug":"rozne-implikacje-istnienia-boga","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/bielamowicz.info\/index.php\/2010\/rozne-implikacje-istnienia-boga\/","title":{"rendered":"R\u00f3\u017cne implikacje istnienia Boga"},"content":{"rendered":"

W swoich opowiadania Jacek Dukaj do\u015b\u0107 cz\u0119sto porusza temat istnienia Boga. W przeciwie\u0144stwie jednak do wi\u0119kszo\u015bci opowiada\u0144 o charakterze \u015bci\u015ble religijnym, istnienie Boga stanowi jedynie pewien punkt wyj\u015bcia do dalszych rozwa\u017ca\u0144 lub zawi\u0105zania akcji (ten wpis to cz\u0119\u015b\u0107 druga – tu znajdziesz cz\u0119\u015b\u0107 pierwsz\u0105 opisu ksi\u0105\u017cki<\/a> a tu trzeci\u0105<\/a>).<\/p>\n

Jednym z takich opowiada\u0144, \u0142ami\u0105cych de facto doktrynaln\u0105 wszechw\u0142adz\u0119 i wszechobecno\u015b\u0107 Boga, jest \u201eZiemia Chrystusa\u201d. W (wielo) \u015bwiecie opowiadania mamy do czynienia z wieloma rozga\u0142\u0119zieniami historii skutkuj\u0105cymi stworzeniem kilku (znanych) \u015bwiat\u00f3w r\u00f3wnoleg\u0142ych. \u015awiaty te nie s\u0105 zupe\u0142nie innymi przestrzeniami, albowiem zmiana dotyczy jedynie p\u0142aszczyzny mo\u017cliwo\u015bci (w fizycznej teorii strun m\u00f3wiliby\u015bmy o pi\u0105tym wymiarze) i tak na przyk\u0142ad w historii \u201eZiemi Cartera\u201d, w czasie prezydentury Jimiego Cartera rozpoczyna si\u0119 wojna \u015bwiatowa pomi\u0119dzy ZSRR a USA, i kilkadziesi\u0105t lat p\u00f3\u017aniej glob jest radioaktywn\u0105 pustyni\u0105, \u015bwiatem rodem z film\u00f3w o Terminatorze. W innej Ziemi nie dosz\u0142o do Rewolucji Pa\u017adziernikowej, etc. \u201eNasza\u201d Ziemia, zwana jest \u201eZiemi\u0105 Stalina\u201d, albowiem jeste\u015bmy jedyn\u0105 znan\u0105 nitk\u0105 historii, w kt\u00f3rej do w\u0142adzy w ZSRR doszed\u0142 Stalin.<\/p>\n

\"W<\/p>\n

W tym wielo\u015bwiecie trwa ci\u0105g\u0142e poszukiwanie nowych, r\u00f3wnoleg\u0142ych Ziem, a po ich odkryciu badanie, gdzie te\u017c zaistnia\u0142a w historii tego \u015bwiata tak zwana Zwrotnica, czyli wydarzenie r\u00f3\u017cnicuj\u0105ce historie. Oczywi\u015bcie kolejnym etapem jest podb\u00f3j.<\/p>\n

Wszystko idzie podbijaczom r\u00f3wnoleg\u0142ych \u015bwiat\u00f3w dobrze, dop\u00f3ki nie trafiaj\u0105 na Ziemi\u0119, kt\u00f3ra r\u00f3\u017cni si\u0119 od innych pewnym szczeg\u00f3\u0142em \u2013 na tej Ziemi wci\u0105\u017c mieszka Chrystus. Chodzi pomi\u0119dzy lud\u017ami i naucza. Na tej Ziemi nie istnieje wiara w Boga. Nikt w niego nie wierzy \u2013 wszyscy wiedz\u0105 \u017ce on jest. Zdaniem Konrada T. Lewandowskiego na d\u0142u\u017csz\u0105 met\u0119 przej\u015bcie Boga ze sfery wiary do sfery wiedzy udowadnialnej zgodnie z metod\u0105 naukow\u0105 oznacza koniec wolnej woli. Ziemia Chrystusa zdaje si\u0119 by\u0107 ow\u0105 przypad\u0142o\u015bci\u0105 cz\u0119\u015bciowo dotkni\u0119ta. Z drugiej strony szok ontologiczny ekipy eksploracyjnej jest nie do przeskoczenia. Powoli obserwujemy starcie ludzi z epoki rozumu z czym\u015b, co nadprzyrodzone. Zagl\u0105damy ludziom pod czaszki.<\/p>\n

Konkluzja tego opowiadania (dodajmy i\u017c Dukaj potwierdza i\u017c jest osob\u0105 wierz\u0105c\u0105) zdaje si\u0119 by\u0107 zgodna z twierdzeniami Lewandowskiego \u2013 B\u00f3g mo\u017cliwy do dowiedzenia metodami naukowymi jest dla cz\u0142owieka XXI wieku szokiem. B\u0142ogos\u0142awieni ci, co nie widzieli a uwierzyli ulega odwr\u00f3ceniu \u2013 przekl\u0119ci ci, co nie wierzyli, a ujrzeli.<\/p>\n

Kolejnym opowiadaniem, do\u015b\u0107 mocno wchodz\u0105cym w sfer\u0119 boskich zamierze\u0144 jest \u201eMedjugorje\u201d. Nazwa o tyle\u017c przewrotna, \u017ce ma ona w tym opowiadaniu kilka znacze\u0144. Teoretycznie jest to opowie\u015b\u0107 o dzia\u0142alno\u015bci znakomicie wyposa\u017conej ekipy, kt\u00f3rej zadaniem jest wy\u0142apywa\u0107 osoby maj\u0105ce objawienia i za pomoc\u0105 wyrafinowanej technicznie aparatury sens owych objawie\u0144 bada\u0107. Wi\u0119cej pisa\u0107 nie chc\u0119, aby nie zdradza\u0107 zako\u0144czenia i wra\u017cych szczeg\u00f3\u0142\u00f3w utworu, jednak akcja przybiera niesamowity obr\u00f3t.<\/p>\n

W pewnym miejscu zdaje si\u0119 Dukaj rozgrywa\u0107 wszechmoc Boga, kt\u00f3ry przemawia zawsze do tego, do kogo chce przemawia\u0107. Z drugiej jednak strony, nie zawsze jest w stanie to zrobi\u0107 \u2013 skoro jest wszechmog\u0105cy, to czemu po prostu nie zmaterializuje na serwerze SMTP e-maila do wszystkich ludzi na \u015bwiecie, tylko pokazuje si\u0119 w bia\u0142ym ogniu, po\u015brodku krwawej wojny domowej w zapomnianym afryka\u0144skim kraju?<\/p>\n

Odpowied\u017a jest o tyle przewrotna, \u017ce zdaje si\u0119 dotyczy\u0107 ca\u0142ej ludzko\u015bci .To opowiadanie to teologiczna przysz\u0142o\u015b\u0107 Homo sapiens. B\u00f3g wybra\u0142 kiedy\u015b jeden nar\u00f3d, lecz przymierze zosta\u0142o zerwane. Teraz tracimy status wybranego jako gatunek. To nie \u017bydzi przestaj\u0105 by\u0107 u Dukaja Narodem Wybranym \u2013 to ludzie przestaj\u0105 by\u0107 Gatunkiem Wybranym.<\/p>\n

Warto doda\u0107, \u017ce \u201eMedjugorje\u201d jest jedynym przypadkiem kiedy Dukaj wprost wyja\u015bnia o co chodzi w jego opowiadaniu. Na swojej stronie przyznaje, \u017ce niejednoznaczno\u015b\u0107 zako\u0144czenia jest jego b\u0142\u0119dem i podaje (na osobnej podstronie) wyja\u015bnienie. Zastanawiam si\u0119 momentami, czy opowiadanie to nie powinno przej\u015b\u0107 pewnych zmian. Mo\u017ce nawet nie tyle fabularnych, ile redakcyjnych. By\u0107 mo\u017ce Jacek Dukaj zdecyduje si\u0119 kiedy\u015b zmieni\u0107 ten tekst, cho\u0107 trudno b\u0119dzie unikn\u0105\u0107 \u0142opatologii. Je\u015bli jednak cen\u0105 za uci\u0119cie pretensji do niejednoznaczno\u015bci zako\u0144czenia ma by\u0107 trywializacja tekstu, wol\u0119 to opowiadanie w obecnej formie.<\/p>\n

Do tematu przysz\u0142o\u015bci ludzko\u015bci w sensie teologicznym wracaj Dukaj w opowiadaniu \u201eIn partibus…\u201d. Tekst ten w\u0142a\u015bnie daje tytu\u0142 ca\u0142emu tomowi opowiada\u0144. W\u0142a\u015bciwie ci\u0119\u017cko powiedzie\u0107, \u017ce jest to opowiadanie. To raczej z\u0142\u0105czenie ze sob\u0105 trzech fabularyzowanych felieton\u00f3w po\u0142\u0105czonych wsp\u00f3lnym problemem, nawet nie tyle fantastycznym, ile teologicznym.<\/p>\n

Podstawowym zadaniem Ko\u015bcio\u0142a jest opr\u00f3cz szerzenia wiary tak\u017ce utrzymywanie jej w zgodzie z do\u015bwiadczanym przez wiernych wszech\u015bwiatem. Badania naukowe, kt\u00f3re wskazywa\u0142y na istnienie w przesz\u0142o\u015bci dinozaur\u00f3w przez d\u0142ugi czas by\u0142y negowane, jako sprzeczne z Pismem \u015awi\u0119tym. Jan Pawe\u0142 II \u201epogodzi\u0142 si\u0119 z Darwinem\u201d na gruncie metody naukowej. Dzi\u015b nikt nie neguje koncepcji Wielkiego Wybuchu tylko dlatego, \u017ce w Biblii nie ma jego dok\u0142adnego. Ta powszechnie znana konieczno\u015b\u0107 zmiany nauki Ko\u015bcio\u0142a na skutek coraz to nowych odkry\u0107 stanowi jednak jedynie cz\u0119\u015b\u0107 rozwoju magisterium. Jest to cz\u0119\u015b\u0107 najbardziej znana, acz nie jedyna.<\/p>\n

Zupe\u0142nie osobnym elementem dopasowywania przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 nauki biblijnej do rzeczywisto\u015bci jest interpretacja nowych zjawisk zachodz\u0105cych w \u015bwiecie. Tak jak rozw\u00f3j cywilizacji stwarza nowe mo\u017cliwo\u015bci, tak stwarza te\u017c nowe pokusy i nowe przest\u0119pstwa \u2013 ergo \u2013 stwarza nowe mo\u017cliwo\u015bci grzechu. Ocena moralna nowych czynno\u015bci ludzkich r\u00f3wnie\u017c wymaga przeformowania pewnych doktryn \u2013 wszak Jezus nigdy nie powiedzia\u0142 \u017ce pigu\u0142ki wczesnoporonne s\u0105 z\u0142e i nigdy nie pot\u0119pi\u0142 piramid finansowych. Pomimo to, znaj\u0105c doktryn\u0119 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 \u201einstynktownie\u201d czujemy, \u017ce w ramach chrze\u015bcija\u0144stwa te byty s\u0105 z\u0142e.<\/p>\n

Jacek Dukaj stawia w swoim quasi opowiadaniu Ko\u015bci\u00f3\u0142 przed zadaniem jeszcze trudniejszym. Nakazuje teologom konfrontacj\u0119 z \u017cyciem pozaziemskim. Dzi\u015b, gdy zaczynamy by\u0107 coraz bardziej pewni i\u017c nawet na Marsie mog\u0142o istnie\u0107 prymitywne \u017cycie, problem uzyskania dowodu na istnienie (obecnie lub w dalekiej przesz\u0142o\u015bci) \u017cycia poza Ziemi\u0105 zdaje si\u0119 redefiniowa\u0107 z pytania \u201eczy\u201d w pytanie \u201ekiedy\u201d. Kosmiczne odleg\u0142o\u015bci oznaczaj\u0105, \u017ce pewnego dnia otrzyma\u0107 mo\u017cemy radiow\u0105 transmisj\u0119 od dawno wymar\u0142ej cywilizacji\u2026<\/p>\n

Jacek Dukaj problem obcej inteligencji stawia przed Ko\u015bcio\u0142em ju\u017c teraz. W Biblii s\u0142owa nie ma o kosmitach. Nie ma te\u017c jednak s\u0142owa o Indianach, a w czasie gdy Jezus chadza\u0142 po Izraelu, Indianie tworzyli swoje cywilizacje. Pocz\u0105tkowo by\u0142y w\u0105tpliwo\u015bci, czy chrze\u015bcijanin musi by\u0107 \u017bydem (cz\u0142onkiem narodu \u017cydowskiego) czy te\u017c wystarczy \u017ceby zosta\u0142 \u017cydem (wyznawc\u0105 religii \u017cydowskiej). Szybko porzucono te w\u0105tpliwo\u015bci, i dzi\u015b chrzest oznacza jedynie polanie wod\u0105, a nie obrzezanie. Sk\u0105din\u0105d sam chrzest oznacza\u0142 pocz\u0105tkowo zanurzenie w Jordanie (kt\u00f3ry wygl\u0105da jak zielona breja), a dzi\u015b polewamy g\u0142\u00f3wk\u0119 dziecka czyst\u0105 wod\u0105. Czy\u017c wi\u0119c polanie g\u0142owy Obcego dziecka ciek\u0142ym azotem b\u0119dzie a\u017c takim wielkim odst\u0119pstwem?<\/p>\n

Jacek Dukaj idzie w swoich implikacjach dalej. Skoro ju\u017c uznajemy, \u017ce Obcy maj\u0105 dusz\u0119, to czy\u017c nie nale\u017cy im g\u0142osi\u0107 S\u0142owa Bo\u017cego? Przecie\u017c to nasz chrze\u015bcija\u0144ski obowi\u0105zek \u2013 wi\u0119c ubieraj\u0105 misjonarze pancerne skafandry i schodz\u0105 do morza metanu ewangelizowa\u0107\u2026<\/p>\n

Nie wszyscy Obcy oka\u017c\u0105 si\u0119 jednak podatni w tym samym stopniu na S\u0142owo Bo\u017ce. U niekt\u00f3rych jednak pojawi si\u0119 ch\u0119\u0107 zaprzestania przemiany pokole\u0144 (kto powiedzia\u0142 \u017ce przemiana pokole\u0144 jest nieefektywna) i wst\u0105pienia w stan kap\u0142a\u0144ski. Oczywi\u015bcie problem b\u0119dzie z oddzieleniem gdzieniegdzie samc\u00f3w od samic, ale raz ruszonego post\u0119pu si\u0119 nie zmieni \u2013 i tak w ko\u0144cu Dukaj przedstawia nam p\u00f3\u0142metrowego kardyna\u0142a oddychaj\u0105cego chlorem, kt\u00f3ry leci na konklawe. Jedn\u0105 granic\u0119 z\u0142amano ju\u017c w 1978 roku wybieraj\u0105c papie\u017ca nie b\u0119d\u0105cego W\u0142ochem, konklawe roku 2005 pokaza\u0142o, \u017ce do zasady, \u017ce papie\u017c musi by\u0107 W\u0142ochem nie ma powrotu. P\u00f3ki co papie\u017c jest bia\u0142y \u2013 ale zapewne zobaczymy papie\u017ca z czarnej Afryki. Padnie kolejna granica. Kiedy wi\u0119c pojawi si\u0119 pierwszy papie\u017c nie b\u0119d\u0105cy cz\u0142owiekiem? Zn\u00f3w – kiedy ludzie przestan\u0105 by\u0107 Gatunkiem Wybranym?<\/p>\n

Dukaj stawia tu szereg niewygodnych pyta\u0144 \u2013 nawet je\u015bli s\u0105 one nie wyartyku\u0142owane wprost. Czy nie-ludzki papie\u017c stanowi z\u0142amanie zasady, \u017ce cz\u0142owiek zosta\u0142 stworzony na obraz i podobie\u0144stwo Boga? Do jakiego stopnia podobni jeste\u015bmy Wszechmog\u0105cemu? Pych\u0105 by\u0142oby uwa\u017ca\u0107 Boga za dwuno\u017cnego humanoida o wzro\u015bcie oko\u0142o dw\u00f3ch metr\u00f3w\u2026<\/p>\n

Jacek Dukaj potrafi w swoich opowiadaniach otworzy\u0107 puszk\u0119 Pandory. To, \u017ce punktem wyj\u015bcia do zaistnienia tej puszki jest fakt istnienia ludzi, kt\u00f3rzy wierz\u0105 w Boga nie znaczy nic. Geniusz Dukaj objawia si\u0119 w tym, \u017ce on, mimo \u017ce sam wierzy, nie nakazuje wiary nikomu. Pokazuje tylko, jak z \u017celazn\u0105 logik\u0105 z za\u0142o\u017ce\u0144, wynikaj\u0105 implikacje.<\/p>\n

Ten wpis to cz\u0119\u015b\u0107 druga – tu znajdziesz cz\u0119\u015b\u0107 pierwsz\u0105 opisu ksi\u0105\u017cki<\/a>, a tu trzeci\u0105<\/a>.<\/p>\n

Jacek Dukaj<\/strong>: opowiadania “Ziemia Chrystusa”<\/em>, “Medjugorje”<\/em> i “In partibus..”<\/em> z tomu W kraju niewiernych<\/em>, Wydanie pierwsze: superNOWA, Warszawa 2004 (kolejne wydania – Wydawnictwo Literackie).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W swoich opowiadania Jacek Dukaj do\u015b\u0107 cz\u0119sto porusza temat istnienia Boga. W przeciwie\u0144stwie jednak do wi\u0119kszo\u015bci opowiada\u0144 o charakterze \u015bci\u015ble religijnym, istnienie Boga stanowi jedynie pewien punkt wyj\u015bcia do dalszych rozwa\u017ca\u0144 lub zawi\u0105zania akcji (ten wpis to cz\u0119\u015b\u0107 druga – tu znajdziesz cz\u0119\u015b\u0107 pierwsz\u0105 opisu ksi\u0105\u017cki a tu trzeci\u0105). Jednym z takich opowiada\u0144, \u0142ami\u0105cych de … <\/p>\n

Continue reading “R\u00f3\u017cne implikacje istnienia Boga”<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-46","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fantastyka"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/bielamowicz.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/bielamowicz.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/bielamowicz.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/bielamowicz.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/bielamowicz.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=46"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/bielamowicz.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":190,"href":"http:\/\/bielamowicz.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46\/revisions\/190"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/bielamowicz.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=46"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/bielamowicz.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=46"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/bielamowicz.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=46"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}