{"id":241,"date":"2018-09-02T12:27:17","date_gmt":"2018-09-02T11:27:17","guid":{"rendered":"http:\/\/bielamowicz.info\/?p=241"},"modified":"2018-10-08T08:28:59","modified_gmt":"2018-10-08T07:28:59","slug":"tymczasem-w-rosji","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/bielamowicz.info\/index.php\/2018\/tymczasem-w-rosji\/","title":{"rendered":"Tymczasem w Rosji"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-242 size-medium\" title=\"Jacek Hugo-Bader:\u00a0Dzienniki ko\u0142ymskie\" src=\"http:\/\/bielamowicz.info\/images\/\/2018\/09\/dzienniki-kolymskie-b-iext499835761-186x300.jpg\" alt=\"Jacek Hugo-Bader:\u00a0Dzienniki ko\u0142ymskie\" width=\"186\" height=\"300\" srcset=\"http:\/\/bielamowicz.info\/images\/2018\/09\/dzienniki-kolymskie-b-iext499835761-186x300.jpg 186w, http:\/\/bielamowicz.info\/images\/2018\/09\/dzienniki-kolymskie-b-iext499835761-633x1024.jpg 633w, http:\/\/bielamowicz.info\/images\/2018\/09\/dzienniki-kolymskie-b-iext499835761.jpg 742w\" sizes=\"auto, (max-width: 186px) 100vw, 186px\" \/>Lot NH218 z Monachium do Tokio startuje o dziesi\u0105tej wiecz\u00f3r. Po oko\u0142o godzinie lotu samolot mija Gda\u0144sk i kieruje si\u0119 w stron\u0119 Litwy. Kolejn\u0105 godzin\u0119 p\u00f3\u017aniej mija Sankt Petersburg i wlatuje w rosyjski interior. Pasa\u017cerowie, dla kt\u00f3rych jest ju\u017c p\u00f3\u0142noc id\u0105 zazwyczaj spa\u0107\u2026 Budz\u0105 si\u0119 \u201erano\u201d i staraj\u0105 si\u0119 powoli przestawia\u0107 organizm do siedmiogodzinnej r\u00f3\u017cnicy czasu. Ja postanowi\u0142em wyjrze\u0107 za okno (zas\u0142oni\u0119te zazwyczaj podczas tego typu lot\u00f3w). Ods\u0142oni\u0142em wi\u0119c okno i moim oczom ukaza\u0142a si\u0119 Rosja. Rosja wielka i szeroka, skute lodem syberyjskie rzeki, tajga nieomal po horyzont ust\u0119puj\u0105ca daleko miejsca tundrze. Osad ludzkich brak. Tylko l\u00f3d, \u015bnieg. <!--more-->\u015awiadomo\u015b\u0107, \u017ce oto po ca\u0142ej nocy wci\u0105\u017c jestem nad Rosj\u0105 i ci\u0105gnie si\u0119 owa Rosja tak daleko, jak tylko spojrze\u0107 zdo\u0142am by\u0142a przyt\u0142aczaj\u0105ca.<\/p>\n<p>Kilka lat wcze\u015bniej reporter Gazety Wyborczej Jacek Hugo-Bader uda\u0142 si\u0119 w podr\u00f3\u017c na Ko\u0142ym\u0119. Wyja\u015bni\u0107 tu nale\u017cy i\u017c Ko\u0142yma to rzeka i od nazwy owej rzeki przyj\u0119\u0142a si\u0119 zwyczajowa nazwa tego obszaru. Ko\u0142yma to Syberia &#8211; tylko \u201ebardziej\u201d. Przede wszystkim na p\u00f3\u0142noc (cho\u0107 region ko\u0142ymski stanowi cz\u0119\u015b\u0107 Syberii), ale te\u017c \u201ebardziej\u201d w sensie temperatury (dane dla miejscowo\u015bci Ust-Niera): \u015brednio w zimie jest 57 stopni mniej ni\u017c w lecie. Ale to tylko \u015brednio \u2013 bo najcieplej by\u0142o 33 stopnie powy\u017cej zera \u2013 a najzimniej to minus 60 stopni.<\/p>\n<p>Jest te\u017c Ko\u0142yma miejscem ka\u017ani tysi\u0119cy albo wr\u0119cz milin\u00f3w ofiar \u201eArchipelagu Gu\u0142ag\u201d. Ofiarami s\u0105 te\u017c ci, co prze\u017cyli. Bestialstwo stworzonego przez Stalina systemu ci\u0105gnie si\u0119 do dzisiaj \u2013 w cierpieniu ofiar, ale i ich potomk\u00f3w. Trauma i wszechogarniaj\u0105ce z\u0142o gu\u0142ag\u00f3w trwa przez pokolenia i to nie tylko w sensie z\u0142amania kr\u0119gos\u0142upa kraju i wyhodowania Homo Sovieticus. To tak\u017ce lata pokr\u0119conych i ci\u0119\u017ckich \u017cyciorys\u00f3w\u2026<\/p>\n<p>L\u0105duje wi\u0119c Hugo-Bader w Magadanie \u2013 \u201ez\u0142otym sercu Rosji\u201d i zaczyna swoj\u0105 podr\u00f3\u017c Traktem Ko\u0142ymskim \u2013 czyli szos\u0105 \u0142\u0105cz\u0105c\u0105 Magadan z Jakuckiem. Na Ko\u0142ym\u0119 dosta\u0107 si\u0119 nie\u0142atwo (pomijaj\u0105c samolot) \u2013 do Magadanu da si\u0119 jedynie dop\u0142yn\u0105\u0107 a Jakuck po\u0142\u0105czony jest z reszt\u0105 \u015bwiata kiepsk\u0105 drog\u0105. Poza tym zostaj\u0105 lokalne dr\u00f3\u017cki i oczywi\u015bcie \u2013 Trasa. 2500 kilometr\u00f3w szutru i b\u0142ota, bo asfalt wyst\u0119puje jedynie w kilku osadach po drodze. Autor pokonuje tras\u0119 autostopem, g\u0142\u00f3wnie w kabinie ci\u0119\u017car\u00f3wek, pot\u0119\u017cnych Kamaz\u00f3w, Zi\u0142\u00f3w i Liaz\u00f3w, kt\u00f3rych kierowcy podczas nocnego postoju nigdy nie wy\u0142\u0105czaj\u0105 silnika. \u015arodowiskiem ma\u0142o kto si\u0119 przejmuje, szczeg\u00f3lnie gdy wielkie buldo\u017cery ryj\u0105 tajg\u0119 aby dosta\u0107 si\u0119 do z\u0142otono\u015bnych \u017cy\u0142. Wydobycie kilograma z\u0142ota to kilkaset kilogram\u00f3w spalonej ropy, setki litr\u00f3w zanieczyszczonej wody, hektary lasu zamienionego w kopalni\u0119 odkrywkow\u0105.<\/p>\n<p>Wszystkie internetowe sk\u0142adanki film\u00f3w pod zbiorczym tytu\u0142em <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=KhT2PN5g_k4\">\u201eTymczasem w Rosji\u201d<\/a> (\u201eMeanwhile in Russia\u201d) przestaj\u0105 by\u0107 jedynie zbiorem \u015bmiesznych skeczy. To zapis potwornie trudnego \u017cycia w tym kraju. Permanentny niedob\u00f3r, trudne warunki klimatyczne, powszechna bieda i rozpad struktur pa\u0144stwowych (\u201epa\u0144stwo teoretyczne\u201d) trzymanych do kupy przez niepisany sojusz bezpieki i bandziorstwa \u2013 a to wszystko podlane hektolitrami w\u00f3dki. Taka jest geneza tych wszystkich \u015bmiesznych, a tak naprawd\u0119 strasznych film\u00f3w.<\/p>\n<p>Ksi\u0105\u017cka podzielona jest na trzy cz\u0119\u015bci opisuj\u0105ce kolejno pobyt autora w Magadanie i jego okolicach, jazd\u0119 Traktem oraz przejazd przez Jakucj\u0119, czyli cz\u0119\u015b\u0107 Traktu kt\u00f3ra le\u017cy w rejonach gdzie gospodarzami s\u0105 Jakuci a nie Rosjanie. Im dalej w Tras\u0119, tym mniej wielkorosyjsko si\u0119 robi. Magadan i okolice daj\u0105 poczucie rosyjsko\u015bci tak\u0105, jak\u0105 znamy my, Polacy. Kilkaset kilometr\u00f3w dalej jest ju\u017c inaczej. To tereny wiejskie, mniej zaludnione, biedniejsze, gdzie ludzie s\u0105 (zdaniem autora) sympatyczniejsi. Jacek Hugo-Bader zna rosyjski, wi\u0119c nie ma problem\u00f3w z dogadaniem si\u0119 z Rosjanami jak S\u0142owianin ze S\u0142owianinem. Wyjazd do Jakucji to ju\u017c inny \u015bwiat. Rozmowy z Jakutami powoduj\u0105 i\u017c przyzwyczajony do rosyjskiej duszy Hugo-Bader troch\u0119 zdaje si\u0119 gubi\u0107. Surowe warunki w kt\u00f3rym przysz\u0142o im \u017cy\u0107 powoduj\u0105, i\u017c Jakuci si\u0119 przed nim zamykaj\u0105. Zachowuj\u0105 si\u0119 tu troch\u0119 jak Japo\u0144czycy, kt\u00f3rych izolacja wci\u0105\u017c jest widoczna w ich spo\u0142ecze\u0144stwie. I w pewien spos\u00f3b czytaj\u0105c ow\u0105 \u201ejakuck\u0105\u201d cz\u0119\u015b\u0107 ksi\u0105\u017cki delikatnie czu\u0142em ducha Japonii.<\/p>\n<p>Opr\u00f3cz podzia\u0142u na trzy cz\u0119\u015bci, autor wprowadza podzia\u0142 na Dziennik Podr\u00f3\u017cy, licz\u0105c i notuj\u0105c w nim skrz\u0119tnie wydarzenia, oraz na rozdzia\u0142y po\u015bwi\u0119cone spotykanym przez niego po drodze ludziom i ich Historiom. Ka\u017cda z tych os\u00f3b to wrota do niesamowitego \u015bwiata. Ich motywacje, ich wspomnienia, historie ich rodzin ukazuj\u0105 Ko\u0142ym\u0119, Rosj\u0119 a nawet ca\u0142y ZSRR z zupe\u0142nie innej perspektywy. To \u0142amie ow\u0105 prostot\u0119 historyjek \u201eTymczasem w Rosji\u201d \u2013 tym razem nie ma obrazu pozbawionego komentarza jak na youtube, tym razem jest opowie\u015b\u0107, ale i uzasadnienie.<\/p>\n<p>Ka\u017cda z tych historii sama w sobie jest zbyt kr\u00f3tka, aby dog\u0142\u0119bnie opisa\u0107 Ko\u0142ym\u0119, jednak w miar\u0119 czytania, powoli, powolutku ka\u017cda z nich niczym element uk\u0142adanki tworzy wielkie puzzle. Trudno wybra\u0107 z tej uk\u0142adanki cho\u0107 jeden kawa\u0142ek aby nie brzmia\u0142 banalnie. Jednak w ca\u0142o\u015bci ksi\u0105\u017cka Hugo-Badera daje do my\u015blenia, wciska w fotel.<\/p>\n<p>Daleka p\u00f3\u0142noc to miejsce gdzie wiele uznanych przez nas zasad ulega\u2026 rozproszeniu. Ociera si\u0119 wiele razy autor o nadrealno\u015b\u0107. Nie wiadomo, czy to co si\u0119 dzieje to prawda, pijacki omam czy prastara magia Buriat\u00f3w, Jakut\u00f3w i innych plemion p\u00f3\u0142nocy. Filmy z pod znaku \u201eTymczasem w Rosji\u201d daleko przesuwaj\u0105 nasz\u0105 wiar\u0119 w porz\u0105dny, stabilny, uporz\u0105dkowany \u015bwiat. Sam Hugo-Bader stwierdza \u201eDwadzie\u015bcia lat je\u017cd\u017c\u0119 do Rosji i wierz\u0119 we wszystko\u201d. Cokolwiek my\u015bleli\u015bmy o Rosji wymaga przeredagowania. \u015awiat z perspektywy Moskwy jest bowiem niepe\u0142ny, trudno zrozumie\u0107 (lub tylko pr\u00f3bowa\u0107 zrozumie\u0107 Rosj\u0119) bez Ko\u0142ymy. Dlatego w\u0142a\u015bnie \u201eDzienniki ko\u0142ymskie\u201d trzeba przeczyta\u0107.<\/p>\n<p><strong>Jacek Hugo-Bader<\/strong>:\u00a0<em>Dzienniki ko\u0142ymskie<\/em>, Wydawnictwo Czarne, Wo\u0142owiec 2011<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Lot NH218 z Monachium do Tokio startuje o dziesi\u0105tej wiecz\u00f3r. Po oko\u0142o godzinie lotu samolot mija Gda\u0144sk i kieruje si\u0119 w stron\u0119 Litwy. Kolejn\u0105 godzin\u0119 p\u00f3\u017aniej mija Sankt Petersburg i wlatuje w rosyjski interior. Pasa\u017cerowie, dla kt\u00f3rych jest ju\u017c p\u00f3\u0142noc id\u0105 zazwyczaj spa\u0107\u2026 Budz\u0105 si\u0119 \u201erano\u201d i staraj\u0105 si\u0119 powoli przestawia\u0107 organizm do siedmiogodzinnej r\u00f3\u017cnicy &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"http:\/\/bielamowicz.info\/index.php\/2018\/tymczasem-w-rosji\/\" class=\"more-link\">Continue reading<span class=\"screen-reader-text\"> &#8220;Tymczasem w Rosji&#8221;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-241","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-reportaz"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/bielamowicz.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/241","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/bielamowicz.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/bielamowicz.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/bielamowicz.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/bielamowicz.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=241"}],"version-history":[{"count":4,"href":"http:\/\/bielamowicz.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/241\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":266,"href":"http:\/\/bielamowicz.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/241\/revisions\/266"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/bielamowicz.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=241"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/bielamowicz.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=241"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/bielamowicz.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=241"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}