Kahneman wyja\u015bni\u0142, dlaczego tak wadliwe modele s\u0105 konstruowane<\/a>). Zastanawiaj\u0105c si\u0119, w jaki spos\u00f3b zapobiega\u0107 Czarnym \u0141ab\u0119dziom, doszed\u0142 Taleb do wniosku \u017ce jest to raczej niemo\u017cliwe i najlepiej zastanowi\u0107 si\u0119, jak na takim zdarzeniu skorzysta\u0107 (a przynajmniej \u2013 nie uton\u0105\u0107). Kluczem okazuje si\u0119 by\u0107 zwinno\u015b\u0107 i adaptacja co stanowi zar\u00f3wno przeciwie\u0144stwo bycia kruchym, jak i przeciwie\u0144stwo wytrzyma\u0142o\u015bci (bo wytrzyma\u0142o\u015b\u0107 tak\u017ce ma swoj\u0105 granic\u0119, a Czarny \u0141ab\u0119d\u017a z definicji owe granice przekracza) i twardo\u015bci (bo twardo\u015b\u0107 to brak adaptacji).<\/p>\nW 2012 Roku wysz\u0142a \u201eAntykrucho\u015b\u0107\u201d. Po ekonomiczno \u2013 biznesowym \u201eCzarnym \u0141ab\u0119dziu\u201d Taleb wyda\u0142 ksi\u0105\u017ck\u0119 filozoficzn\u0105. O tym jak dzia\u0142a\u0107 a przede wszystkim o tym, czego nie robi\u0107. Autor by\u0142 ju\u017c znany, mia\u0142 rzesz\u0119 fan\u00f3w wi\u0119c m\u00f3g\u0142 sobie pozwoli\u0107 na \u015bmielsze wyra\u017canie swoich pogl\u0105d\u00f3w. Adaptacja i zwinno\u015b\u0107 spowodowa\u0142y, \u017ce ksi\u0105\u017cka sta\u0142a si\u0119 kultowa w\u015br\u00f3d fan\u00f3w podej\u015bcia Agile \u2013 cho\u0107 cz\u0119sto fani owi ograniczali si\u0119 jedynie do przeczytania wst\u0119pu\u2026 Jednak ci kt\u00f3rzy przez wst\u0119p i ca\u0142\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 przebrn\u0119li, zostawali na ko\u0144cu z pewnym niepokoj\u0105cym przes\u0142aniem: \u201eNie zwi\u0119kszaj swojej anykrucho\u015bci kosztem innych\u201d. Rozdzia\u0142 nosi\u0142 tytu\u0142 \u201eSkin in the game\u201d i dotyczy\u0142 etyki. Znaj\u0105c Taleba nie trzeba by\u0142o d\u0142ugo czeka\u0107, a\u017c wyj\u0105\u0142 on swojego Maca i zacz\u0105\u0142 temat rozwija\u0107. Tak oto z pocz\u0105tkiem 2018 roku ukaza\u0142a si\u0119 ksi\u0105\u017cka \u201eSkin in the Game: Hidden Asymmetries in Daily Life\u201d.<\/p>\n
![\"Nassim](\"http:\/\/bielamowicz.info\/images\/\/2018\/05\/9780525511076.jpg\" "\\"Nassim")
Od dawna zastanawiam si\u0119 jak przet\u0142umaczy\u0107 ten tytu\u0142 na j\u0119zyk polski. O ile druga cz\u0119\u015b\u0107\u2013 \u201eukryte asymetrie (wyst\u0119puj\u0105ce) w codziennym \u017cyciu\u201d jest do\u015b\u0107 oczywista, to \u201esk\u00f3ra w grze\u201d jest ju\u017c wyra\u017ceniem trudniejszym. Intuicyjnie wiadomo o co chodzi \u2013 nasza sk\u00f3ra (kark, zadek) musi by\u0107 w grze (w \u017cyciu, w przedsi\u0119wzi\u0119ciu), czyli wszystko to, co robimy mamy robi\u0107 bior\u0105c na siebie ryzyko z tej czynno\u015bci wynikaj\u0105ce. Okre\u015blenie \u201enadstawia\u0107 karku\u201d wydaje si\u0119 pasowa\u0107 ca\u0142kiem dobrze do kwestii ryzyka i odpowiedzialno\u015bci, jednak dla nas oznacza ono ryzykowanie bez wi\u0119kszego sensu. Je\u015bli si\u0119 nam noga podwinie, mo\u017cemy dosta\u0107 kopa w zadek \u2013 to ju\u017c bardziej pasuje, ale wci\u0105\u017c nie oddaje w pe\u0142ni sensu. Mo\u017cemy skupi\u0107 si\u0119 na grze (dla nas Polak\u00f3w \u2013 w pi\u0142k\u0119 no\u017cn\u0105) i zauwa\u017cy\u0107, \u017ce nie da si\u0119 gra\u0107 wa\u017cnego meczu bez ryzyka faulu. Gracz, kt\u00f3ry b\u0119dzie ca\u0142y czas stara\u0142 si\u0119 stroni\u0107 od przeciwnik\u00f3w i nigdy nie b\u0119dzie chcia\u0142 odebra\u0107 pi\u0142ki wyjdzie z meczu bez jednego zadrapania, ale nikt nie b\u0119dzie go chcia\u0142 w dru\u017cynie. Pi\u0142ka no\u017cna wymaga od graczy posiadania \u201eskin in the game\u201d. W tym sensie przeciwie\u0144stwem pi\u0142karzy s\u0105 selekcjonerzy, kt\u00f3rzy sami nie ryzykuj\u0105 faulu, ale wysy\u0142aj\u0105 na muraw\u0119 pi\u0142karzy (oczywi\u015bcie w pi\u0142ce no\u017cnej to normalne i akceptowalne, ale czujemy op\u00f3r gdy politycy w gabinetach posy\u0142aj\u0105 \u017co\u0142nierzy na wojn\u0119).<\/p>\n
Mieszkaniec Lewantu wydaj\u0105cy w 2018 roku ksi\u0105\u017ck\u0119 o ryzykowaniu cudzym \u017cyciem nie m\u00f3g\u0142 oczywi\u015bcie pomin\u0105\u0107 sytuacji na Bliskim Wschodzie. Taleb koncepcj\u0119 \u201eskin in the game\u201d przedstawia czytelnikowi tak\u017ce na przyk\u0142adzie sytuacji w tamtym regionie. Stawia trudne pytania o sens interwencji w Libii, szczeg\u00f3lnie gdy kilka lat wcze\u015bniejsza interwencja w Iraku zako\u0144czy\u0142a si\u0119 \u015bmierci\u0105 dziesi\u0105tek tysi\u0119cy ludzi a jej d\u0142ugofalowa skuteczno\u015b\u0107 jest dzi\u015b powszechnie kwestionowana. Trudno por\u00f3wnywa\u0107 bestialstwo re\u017cimu Assad\u00f3w (syna i ojca) z kulturalnym i tolerancyjnym rz\u0105dem Szwecji, tylko czy \u2013 pyta Taleb – w Syrii mo\u017cliwy w og\u00f3le jest rz\u0105d zbli\u017cony do poziomu szwedzkiego humanitaryzmu? Czy \u017cyj\u0105cy w wygodnym domku nad Potomakiem i je\u017cd\u017c\u0105cy klimatyzowanym SUVem kongresmen jest w stanie zrozumie\u0107 ludzi mieszkaj\u0105cych po po\u0142udniowej stronie Morza \u015ar\u00f3dziemnego? Czy jego decyzje o akceptacji \u201ezniszcze\u0144 kolateralnych\u201d by\u0142yby takie same, gdyby cz\u0119\u015b\u0107 bomb przeznaczonych dla Assada przez jaki\u015b \u201eb\u0142\u0105d w Matrixie\u201d spad\u0142o na przedmie\u015bcia Memphis w stanie Tenesee (kt\u00f3re w wielu miejscach przypomina ju\u017c teraz Aleppo po bombardowaniu)? Jak te decyzje by wygl\u0105da\u0142y, gdyby ka\u017cda bomba wybuchaj\u0105ca nad g\u0142owami \u017co\u0142nierzy syryjskich dodatkowo teleportowa\u0142a do USA jedn\u0105 Toyot\u0119 Hillux pe\u0142n\u0105 terroryst\u00f3w z Pa\u0144stwa Islamskiego? Biurokracji z Waszyngtonu nie musz\u0105 \u017cy\u0107 na co dzie\u0144 z wynikami ich dzia\u0142a\u0144 w rejonie bliskiego wschodu bo nie maj\u0105 \u201eskin in the game\u201d.<\/p>\n
Ka\u017cde dzia\u0142anie cz\u0142owieka mo\u017ce przynie\u015b\u0107 zar\u00f3wno korzy\u015bci jak i straty. Jedn\u0105 z najobrzydliwszych rzeczy jest tak zwana prywatyzacja zysk\u00f3w i socjalizacja strat \u2013 przyk\u0142adem tego byli bankierzy, kt\u00f3rzy dorabiali si\u0119 na nieuczciwych transakcjach, a gdy system si\u0119 zawali\u0142 zwr\u00f3cili si\u0119 o pomoc do rz\u0105d\u00f3w. Taleb wspomina\u0142 ju\u017c o tym w \u201eAntykrucho\u015bci\u201d, teraz do tematu wraca ponownie. W Polsce tego typu zdarzenia by\u0142y raczej marginalne, prawdziwa plaga tego typu zachowa\u0144 dotkn\u0119\u0142a Stany Zjednoczone. Taleb upatruje przyczyn tego zjawiska w wi\u0119kszej ilo\u015bci pieni\u0119dzy na stole na rynku ameryka\u0144skim oraz\u2026 z daleko bardziej rozwini\u0119tej regulacji rynku w USA. Raczkuj\u0105ca dopiero w Polsce a niestety w wielu krajach powszechna jest praktyka zatrudniania by\u0142ych wysoko postawionych urz\u0119dnik\u00f3w przez sektor prywatny po zako\u0144czeniu ich kadencji. Raz, \u017ce nikt inny jak tw\u00f3rca regulacji nie potrafi p\u00f3\u017aniej owej regulacji unika\u0107, dwa, \u017ce jest to sygna\u0142 do nast\u0119pc\u00f3w \u2013 \u201eb\u0105d\u017acie dla nas mili, a posadka po zako\u0144czeniu kadencji si\u0119 znajdzie\u201d. Klasyczny brak \u201eskin in the game\u201d urz\u0119dnik\u00f3w i brak etyki r\u00f3wnocze\u015bnie. Dla Taleba obie te rzeczy s\u0105 to\u017csame. Zaanga\u017cowanie osobiste i osobiste nara\u017cenie tak na zyski jak i na straty jest jedyn\u0105 mo\u017cliw\u0105 postaw\u0105 etyczn\u0105.<\/p>\n
Podstaw\u0105 etyki Taleba jest symetria. Nie r\u00f3b nikomu tego, czego sam nie chcesz do\u015bwiadczy\u0107, czyli Srebrna Zasada jest jego zdaniem kluczowa dla bycia cz\u0142owiekiem. B\u0105d\u017amy symetryczni, prowad\u017amy transakcje symetrycznie. Je\u015bli jedna strona z pe\u0142n\u0105 \u015bwiadomo\u015bci\u0105 pakuje drug\u0105 stron\u0119 na min\u0119 (sprzeda\u017c toksycznych obligacji, wadliwego produktu, podpisywanie piekielnego kontraktu) \u2013 to jest to z\u0142amanie etyki. Szeroko pastwi si\u0119 Taleb nad problemem agencji, czyli po\u015brednikiem, kt\u00f3ry zawieraj\u0105c umow\u0119 w teorii dzia\u0142a w imieniu jednej ze stron, a w praktyce jedynie w imieniu w\u0142asnym. W ten spos\u00f3b w transakcji poszkodowane bywaj\u0105 obie strony, a jedynym zyskuj\u0105cym jest po\u015brednik. Ewentulnie po\u015brednik s\u0142u\u017cy\u0107 mo\u017ce do wykonywania czarnej roboty, tak aby jego pryncypa\u0142 m\u00f3g\u0142 udawa\u0107 niewini\u0105tko, obwiniaj\u0105c o nieuczciw\u0105 sprzeda\u017c tego \u201ez\u0142ego po\u015brednika\u201d. Im bogatszym si\u0119 jest, tym wi\u0119cej os\u00f3b ma ochot\u0119 na nasze pieni\u0105dze w spos\u00f3b ca\u0142kowicie legalny \u2013 to znaczy poprzez sprzedawanie nam tego, czego nie potrzebujemy. Modele agencyjne to nie tylko sprzeda\u017c, czasami po\u015brednikiem jest regulator lub organizator rynku, czego przyk\u0142adem jest s\u0142u\u017cba zdrowia: pacjent p\u0142aci za prac\u0119 lekarza poprzez mechanizm ubezpieczenia (pa\u0144stwowego lub prywatnego) po czym po\u015brednik kieruj\u0105c si\u0119 swoj\u0105 logik\u0105 wybiera lekarza, kt\u00f3ry danego pacjenta b\u0119dzie leczy\u0107. W Polsce problem znamy od strony ilo\u015bci zakontraktowanych przez NFZ zabieg\u00f3w (kt\u00f3rych jest za ma\u0142o), Taleb podaje ameryka\u0144ski przyk\u0142ad i\u017c chirurdzy nie powinni wygl\u0105da\u0107<\/strong> jak chirurdzy \u2013 powinni dobrze leczy\u0107, a wygl\u0105d to jedynie element negocjacji z kas\u0105 chorych (aby dosta\u0107 lepszy kontrakt). Dostaje si\u0119 tak\u017ce dziennikarzom \u2013 czy pisz\u0105 po to, \u017ceby poinformowa\u0107 opini\u0119 publiczn\u0105, czy po to \u017ceby zdoby\u0107 uznanie w oczach innych dziennikarzy (i dosta\u0107 lepsz\u0105 prac\u0119 w lepszym medium)?<\/p>\nNiestety, chc\u0105c by\u0107 uczciwym i rzetelnym, dziennikarz musi czasami wybra\u0107 post\u0119powanie wzgl\u0119dem oczekiwa\u0144 \u015brodowiska, albo wedle siebie. W ten spos\u00f3b musi mie\u0107 skin in the game. \u017bycie bowiem jest pe\u0142ne ryzyka. Wszystko co robimy wi\u0105\u017ce si\u0119 z ryzykiem. Potocznie uwa\u017ca si\u0119, \u017ce ryzykowne s\u0105 sporty walki, wspinaczka g\u00f3rska czy triathlon. To prawda, ale ich przeciwie\u0144stwo w postaci \u017cycia od kanapy i telewizora a\u017c po weekendowego grilla sprowadza ca\u0142e ryzyko chor\u00f3b cywilizacyjnych od nadwagi zacz\u0105wszy. Trudno zreszt\u0105 znale\u017a\u0107 tu jaki\u015b z\u0142oty \u015brodek \u2013 trudno by\u0107 \u201etroch\u0119\u201d kanapowcem a \u201etroch\u0119\u201d sportowcem, bo nieregularne ci\u0119\u017ckie treningi przerywane okresami ob\u017carstwa podnosz\u0105 ryzyko kontuzji nieprzyzwyczajonego do szoku organizmu. Bycie \u017cywym oznacza ryzyko. Podobnie jest z aspektami finansowymi kt\u00f3rym po\u015bwi\u0119ca Taleb sporo miejsca krytykuj\u0105c wielu europejskich socjalistycznych my\u015blicieli.<\/p>\n
To w\u0142a\u015bnie w egalitarnej Europie, wychwalaj\u0105cej pod niebiosa sw\u00f3j solidaryzm spo\u0142eczny wi\u0119kszo\u015b\u0107 maj\u0105tku pozostaje w r\u0119kach w\u0105skiego kr\u0119gu rodzin, kt\u00f3rych bogactwo zaczyna si\u0119 cz\u0119sto jeszcze w okresie \u015bredniowiecza. Pod tym wzgl\u0119dem \u201ekapitalistyczna Ameryka\u201d jest du\u017co bardziej zr\u00f3\u017cnicowana, gdy\u017c maj\u0105tki jej mieszka\u0144c\u00f3w przychodz\u0105 i odchodz\u0105. Oczywi\u015bcie rzadko kto spada ze szczytu na samo dno, ale absolutna wi\u0119kszo\u015b\u0107 Amerykan\u00f3w w swoim \u017cyciu kosztuje sp\u0119dzenia roku w 20% najlepiej zarabiaj\u0105cych. Jedni zostaj\u0105 tam d\u0142u\u017cej, inni kr\u00f3cej ale absolutna wi\u0119kszo\u015b\u0107 (73% wed\u0142ug Taleba) przechodzi w swoim \u017cyciu okres zamo\u017cno\u015bci. W skostnia\u0142ej Europie takie procesy nieomal nie zachodz\u0105. Jednak poza Europ\u0105 nawet posiadanie bogactwa oznacza ryzyko, \u017ce si\u0119 je straci. Mechanizmy protekcjonizmu utrudniaj\u0105 ma\u0142ym graczom wej\u015bcie na rynek, a korporacje i ich w\u0142a\u015bciciele \u2026 maj\u0105 si\u0119 dobrze.<\/p>\n
Nie spos\u00f3b tu i teraz om\u00f3wi\u0107 wszystkich koncepcji Taleba obracaj\u0105cych si\u0119 wok\u00f3\u0142 tematu symetrii oraz zaanga\u017cowania. Warto jednak wspomnie\u0107 dyskusj\u0119 o ryzyku bycia pracownikiem kt\u00f3re jest swego rodzaju elementem negocjacji mi\u0119dzy pracownikiem a pracodawc\u0105, a kt\u00f3re nie wyst\u0119puje w przypadku samozatrudnionych. Pies nie musi martwi\u0107 si\u0119 o polowanie (nieudane polowanie to \u015bmier\u0107 z g\u0142odu), bo misk\u0119 zawsze podaje pan, jednak gdy pana zabraknie to \u2013 nie b\u0119d\u0105c wolnym, poluj\u0105cym wilkiem \u2013 nie prze\u017cyje. Podobne argumenty, cho\u0107 bardziej ekonomicznie ni\u017c filozoficznie pojawia\u0142y si\u0119 u Kiyosakiego.<\/p>\n
Pod koniec ksi\u0105\u017cki Taleb rozprawia si\u0119 z postrzeganiem religii. Religia postrzegana jest przez nas jako po\u0142\u0105czenie wierze\u0144, praktyk i personelu religijnego urz\u0119duj\u0105cego w stosownych budynkach. Nie jest to jednak do ko\u0144ca prawda \u2013 wiele religii jest raczej systemami filozoficznymi, inne z kolei stanowi\u0105 systemy prawne. Pod tym wzgl\u0119dem ka\u017cde nieracjonalne, silne wyznawane przekonanie, mo\u017ce by\u0107 uznane za religie. Niekt\u00f3re od\u0142amy oparte s\u0105 nie tyle o wiar\u0119, ile stanowi\u0105 sp\u00f3jne politycznie i militarnie systemy eksterminacji ka\u017cdego od\u0142amu inno\u015bci (czego przyk\u0142adem s\u0105 znienawidzeni przez Taleba Salafici). Religia wymaga po\u015bwi\u0119ce\u0144, a w opinii autora coraz mniej takowego w ludziach. No chyba \u017ce m\u00f3wimy o Salafitach, dla kt\u00f3rych zamach samob\u00f3jczy jest dobrym sposobem wyznawania wiary. Dlatego tak trudno przychodzi nam zwalczanie islamskiego terroryzmu (sponsorowanego gdzie\u015b u podstaw przez salafickie meczety za kt\u00f3rymi stoj\u0105 bogaci Salafici z Arabii Saudyjskiej \u2013 kolejnego wroga Taleba). Oni po prostu maj\u0105 skin in the game\u2026<\/p>\n
Skin in the game to podstawowy wym\u00f3g dla dowolnej mniejszo\u015bci, aby wygra\u0107. Ma\u0142a, ale zdeterminowana odpowiednio grupa jest w stanie wiele zrobi\u0107. Zmiany korzystne dla owej ma\u0142ej grupy ale zazwyczaj oboj\u0119tne dla wi\u0119kszo\u015bci zostan\u0105 pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej przeforsowane. Przyk\u0142adem jest oznaczanie alergen\u00f3w na jedzeniu, kt\u00f3re pomaga alergikom i nie szkodzi nikomu, certyfikowanie wi\u0119kszo\u015bci produkt\u00f3w bezmi\u0119snych jako koszerne i halal (nie zmienia to nic dla konsument\u00f3w spoza kr\u0119g\u00f3w judaizmu i islamu) czy wreszcie fakt, \u017ce na korporacyjnym spotkaniu 10 Niemc\u00f3w i 1 Szweda j\u0119zykiem obowi\u0105zuj\u0105cym b\u0119dzie angielski. Te zmiany s\u0105 najcz\u0119\u015bciej zupe\u0142nie oboj\u0119tne dla wi\u0119kszo\u015bci, dlatego s\u0105 wprowadzane. Cz\u0119sto producent \u017cywno\u015bci decyduje si\u0119 na przestawienie swoich linii produkcyjnych aby wszystko co produkuje by\u0142o halal, bo utrzymywanie dw\u00f3ch osobnych linii produkt\u00f3w jest nieekonomiczne. Tak dzieje si\u0119 ju\u017c w wielu krajach zachodnich \u2013 poniewa\u017c chrze\u015bcijanie mog\u0105 je\u015b\u0107 posi\u0142ki halal, nie maj\u0105 z tym problemu. Cierpi\u0105 jedynie mi\u0142o\u015bnicy wieprzowiny\u2026 Palacze mog\u0105 podr\u00f3\u017cowa\u0107 w wagonach dla niepal\u0105cych (powstrzymuj\u0105c si\u0119 na czas podr\u00f3\u017cy od palenia), jednak niepal\u0105cy nigdy nie pojad\u0105 w wagonie dla pal\u0105cych. Te zmiany spowodowa\u0142y znacz\u0105cy spadek liczby palaczy na \u015bwiecie \u2013 wi\u0119c nie s\u0105 one oboj\u0119tne (cho\u0107 w tym wypadku mo\u017cna chyba \u015bmia\u0142o m\u00f3wi\u0107 i\u017c w tym wypadku zasada ta wysz\u0142a wszystkim na dobre). Taleb rozwa\u017ca tego typu sprawy dog\u0142\u0119bnie nazywaj\u0105c tego typu wydarzenia \u201eNajwi\u0119ksz\u0105 asymetri\u0105\u201d i ostrzega, i\u017c radykalne mniejszo\u015bci \u2013 Salafici \u2013 mog\u0105 narzuca\u0107 innym swoj\u0105 wol\u0119 poprzez zakazywanie wyra\u017ce\u0144 typu \u201eWeso\u0142ych \u015awi\u0105t\u201d. Jest to co\u015b, co w Libanie czas\u00f3w m\u0142odo\u015bci Taleba, kraju p\u00f3\u0142 na p\u00f3\u0142 muzu\u0142ma\u0144sko \u2013 prawos\u0142awnym nigdy si\u0119 nie zdarza\u0142o.<\/p>\n
Kodeks post\u0119powania wed\u0142ug Nassima Nicholasa Taleba ko\u0144czy rozdzia\u0142 analizuj\u0105cy kiedy warto podejmowa\u0107 ryzyko. Celem \u017cycia nie jest prze\u017cycie chcia\u0142oby si\u0119 zacytowa\u0107. Celem \u017cycia winno by\u0107 przetrwanie tego, co z definicji nie ma okresu trwa\u0142o\u015bci \u2013 planety, ludzko\u015bci, cywilizacji, narodu, wsp\u00f3lnoty, plemienia. Dopiero dalej stoi \u017cycie pojedynczego cz\u0142owieka. Tak, powinien on przetrwa\u0107, ale zdaniem Taleba maj\u0105c do wyboru \u201ewi\u0119ksze dobro\u201d nale\u017cy zaryzykowa\u0107 i nie ucieka\u0107 od ryzyka. Bo na tym polega tak\u017ce skin in the game.<\/p>\n
Nassim Nicholas Taleb<\/strong>: Skin in the game. Hidden Asymmetries in Daily Life<\/em>, Penguin Random House 2018<\/p>\nPS My\u015bl\u0119, \u017ce wiemy ju\u017c, o czym b\u0119dzie jego nast\u0119pna ksi\u0105\u017cka.<\/p>\n
PPS. O ile jego ego nie eksploduje, nie dopadn\u0105 go jego wrogowie czy te\u017c nie trafi w ko\u0144cu do wi\u0119zienia w Arabii Saudyjskiej za swoje tweeterowe wojny. Jak bowiem napisa\u0142 na twitterze Dan z Pragi: \u201eProblem z Talebem nie polega na tym, \u017ce jest dupkiem. Jest dupkiem. Problem z Talebem polega na tym, \u017ce on ma racj\u0119\u201d. Taleb uzna\u0142 to za wielki komplement.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Nassim Nicholas Taleb to posta\u0107 kontrowersyjna. Z pochodzenia Liba\u0144czyk (czyli kto\u015b, kto kulturowo i etnicznie bli\u017cej jest Rzymu ni\u017ali Mekki), z zawodu bankowiec a z zami\u0142owania \u2013 podr\u00f3\u017cnik (w\u0142\u00f3cz\u0119ga!) i filozof. Oraz statystyk.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10,3],"tags":[],"class_list":["post-141","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-biznes","category-test"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/bielamowicz.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/141","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/bielamowicz.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/bielamowicz.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/bielamowicz.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/bielamowicz.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=141"}],"version-history":[{"count":11,"href":"http:\/\/bielamowicz.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/141\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":271,"href":"http:\/\/bielamowicz.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/141\/revisions\/271"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/bielamowicz.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=141"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/bielamowicz.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=141"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/bielamowicz.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=141"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
![\"Nassim](\"http:\/\/bielamowicz.info\/images\/\/2018\/05\/skininthegame.jpg\" "\\"Nassim")
Nassim Nicholas Taleb to posta\u0107 kontrowersyjna. Z pochodzenia Liba\u0144czyk (czyli kto\u015b, kto kulturowo i etnicznie bli\u017cej jest Rzymu ni\u017ali Mekki), z zawodu bankowiec a z zami\u0142owania \u2013 podr\u00f3\u017cnik (w\u0142\u00f3cz\u0119ga!) i filozof. Oraz statystyk. Pochodzenie i edukacja doprowadzi\u0142y go do zawodu tradera w nowojorskich bankach, a obrzydzenie \u015bwiatem finans\u00f3w spowodowa\u0142o, \u017ce sta\u0142 si\u0119 my\u015blicielem i wyk\u0142adowc\u0105 statystyki\u2026<\/p>\n